Page 99 - Demo

97tjera dekorative, si ngjyrat dhe zbukurimet e shum%u00ebllojshme, n%u00eb objekte utilitare apo kulti. N%u00eb faz%u00ebn finale t%u00eb neolitit, p%u00ebrgjat%u00eb mij%u00ebvje%u00e7arit IV, zhvillohet ajo q%u00eb ndryshe njihet si periudha e Bronzit.Epoka e bronzit Nj%u00eb nd%u00ebr ve%u00e7orit%u00eb themelore t%u00eb k%u00ebsaj periudhe ishte zbulimi i metalit t%u00eb bronzit dhe p%u00ebrdorimi i tij p%u00ebr objekte funksionale. P%u00ebr k%u00ebt%u00eb padyshim ndihmoi pasuria e madhe e mineralit t%u00eb bakrit, sidomos n%u00eb zonat e Kuk%u00ebsit, t%u00eb Matit e t%u00eb Kor%u00e7%u00ebs. Me lindjen e metalurgjis%u00eb zhvillohen objektet si s%u00ebpatat, draprit, shpatat, thikat, apo majat e heshtave e t%u00eb shigjetave. Gjithsesi, zhvillimi i k%u00ebtyre objekteve n%u00eb k%u00ebt%u00eb periudh%u00eb nuk mundi t%u00eb eliminonte p%u00ebrfundimisht ato t%u00eb periudh%u00ebs neolitike. P%u00ebrgjat%u00eb gjith%u00eb periudh%u00ebs s%u00eb bronzit lul%u00ebzoi teknologjia e procesit t%u00eb derdhjes s%u00eb objekteve metalike. Mes tyre mund t%u00eb p%u00ebrmendim: s%u00ebpat%u00ebn %u201cshqiptaro-dalmate%u201d, imitimet egjeane ose ato me origjin%u00eb nga Evropa Qendrore (si%u00e7 %u00ebsht%u00eb s%u00ebpata dyteh%u00ebshe e tipit minoik); shpatat e gjata t%u00eb tipit egjean; s%u00ebpatat e tipit kelt etj. Secila prej tyre dallon prej prototipit t%u00eb vet prej ve%u00e7orive lokale q%u00eb shfaq. Zhvillimi i metalurgjis%u00eb, solli ndryshime dometh%u00ebn%u00ebse edhe n%u00eb fush%u00ebn e bujq%u00ebsis%u00eb dhe blegtoris%u00eb. Format artistike n%u00eb epok%u00ebn e bronzit Gjat%u00eb Epok%u00ebs s%u00eb Bronzit, n%u00eb en%u00ebt e qeramik%u00ebs vazhdojn%u00eb t%u00eb p%u00ebrdoren motive t%u00eb thjeshta gjeometrike dhe renditje linjash harmonike. Disa shembuj t%u00eb plot%u00eb t%u00eb k%u00ebtyre en%u00ebve primitive kan%u00eb ardhur deri n%u00eb dit%u00ebt e sotme. Thurja harmonike e formave gjeometrike n%u00eb k%u00ebto en%u00eb, me ngjyr%u00eb t%u00eb kuqe apo kafe, arrin edhe majat e ornamentik%u00ebs s%u00eb epok%u00ebs. N%u00eb epok%u00ebn e von%u00eb t%u00eb bronzit, prodhimi i qeramik%u00ebs p%u00ebrjeton nj%u00eb rigjall%u00ebrim t%u00eb duksh%u00ebm. En%u00ebt zhvillohen n%u00eb form%u00eb dhe teknologji, ndryshimet e tyre kan%u00eb t%u00eb b%u00ebjn%u00eb me hollimin e mureve t%u00eb tyre, pjekjen e mir%u00eb e me ngjyra kryesisht t%u00eb %u00e7el%u00ebta, ok%u00ebr, t%u00eb kuqe dhe gri n%u00eb t%u00eb blert%u00eb. Kjo qeramik%u00eb e thjesht%u00eb pasurohet me zbukurime t%u00eb larmishme gjeometrike, t%u00eb b%u00ebra para pjekjes, ndryshe nga periudhat paraprij%u00ebse ku ngjyrimi kryhej pas pjekjes. Ngjyrimi para apo pas pjekjes sillte dhe ndryshimin e ngjyr%u00ebs nga e kuqe e praruar (pas pjekjes) n%u00eb ngjyr%u00eb kafe me nuanca t%u00eb ndryshme (para pjekjes).Edhe pse objekte m%u00eb t%u00eb hershme jan%u00eb zbuluar n%u00eb pellgun e Kor%u00e7%u00ebs, kjo lloj qeramike njihet si qeramika %u201cdevollite%u201d, sipas vendit ku u zbulua.Fig. 5. Figura antropomorfe n%u00ebform%u00eb violine, periudha e bronzit t%u00eb hersh%u00ebm Fig. 6. S%u00ebpat%u00eb bronzi e tipit shqiptaro-dalmat, epoka e bronzit, Shelcan, ElbasanFig. 7. En%u00eb qeramike e pikturuar n%u00eb stilin e DevollitFig. 8. En%u00eb qeramike e stilit t%u00eb Devollit Fig. 9. Kok%u00eb dreri n%u00eb bronz, arti ilir periudha e hekurit, shek. VIII p.e.r.Kamenic%u00eb Kor%u00e7%u00eb